Krzyż Walecznych

„Decyzja w sprawach, w których chodzi o byt i życie narodów, musi być tak samo szybka i piorunująca, jak decyzja tych, którzy śmierć niosą, obrońców kraju”.

Krzyż Walecznych jest odznaczeniem przyznawanym od 1920, ustanowionym przez Radę Obrony Państwa. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej głównym celem ROP stało się podniesienie morale i mobilizacja niezbędnych na froncie ochotników. Na jej apel odpowiedziało ponad 80 tysięcy mężczyzn, ale też dziesiątki tysięcy kobiet, które ofiarnie wsparły narodowy wysiłek wojenny. Stało się oczywistym, iż wysiłek ten musi zostać nagrodzony orderem którego nie było nigdy wcześniej i można będzie wyróżnić również cywili niosących ofiarną pomoc na polu bitwy. W tym celu właśnie 11 sierpnia 1920 Rada ustanowiła Krzyż Walecznych. Choć w pierwotnym założeniu miał być nadawany wyłącznie za zasługi w Bitwie Warszawskiej, już w październiku 1920 zadecydowano iż należeć się będzie wszystkim tym, którzy zasłużyli się ofiarnie w konspiracyjnym POW, Legionach Polskich, formacjach bojowych tworzonych w Rosji i we Francji a także w postaniu wielkopolskim i powstaniach śląskich. Prosty krzyż z brązu nie posiadał stopni. Powołano go dla nagrody waleczności i męstwa, których nie zamierzano gradować. Krzyż walecznych stał się jednocześnie pierwszym i jedynym polskim odznaczeniem wojskowym które nadawano wojskowym innych armii.

Niepozorny kawałek brązu gości na honorowym miejscu w wielu domach polskich weteranów. Wnioskowany przez dowódców polowych, dokumentuje szczególne męstwo i ofiarę czasu wojny. Choć w precedencji polskich orderów nie lokuje się na najwyższej pozycji, wszędzie i zawsze oznacza jedno: dowód odwagi.